Yaprak’la aylardır sabitlenmiş bir diyaloğumuz var:
- Senin adın ne?
- (ses yok)
Bir ay sonra
- Senin adın ne?
- (belki, hatta nadiren) … apa
Dün
- Senin adın ne?
- Papak
- Aaaaaa, bir daha söyle, senin adın nedir?
- PAPAK !
Aferin bebeğimeeee, artık ismini de bir ( ! ) harf eksiği veya fazlasıyla, yarı anlaşılır şekilde söyleyebiliyorrrrrr 
Bu arada benim fotoğrafıma bakıp “İpek …. anne” diyor. Mutlu oluyorum 
Geçen ay boyunca Yaprak’ın kullanmaya başladığı kelimeleri yazmıştım. 22. ayımız itibariyle gelişen kelime dağarcığımızı arşive almaya devam ediyorum : ( Yukarıdaki fotoğrafta Yaprak’ın baş parmağındaki kırmızılık çok rahat seçilebiliyor. Maalesef parmağını ağır sokak kapısına sıkıştırdı ve o minicik parmağı bayağı zarar gördü, ama küçük kuzum çok metindi, çok az ağladı. Şimdi sık sık “ufff” diyerek parmağını öptürüyor)
apa: yaprak … !!!!
domdomdom: Dondurma
mada: makarna
çi: çilek
buvo: buzdolabı
çat: çatal
kaş: kaşık
tötö: t-shirt
fo: fok
ev: ev
medi: merdiven
muf: muz
çöt: çöp
el:el
tae: tarak
di: kedi (direkt mav demeyi bıraktı, di deyip sonra mav diyor)
at: at
biti: bisiklet
moto: motosiklet
oyu: oyuncak
mümü: sümük
nat: dans
tısss: yılan
vava: tavşan
me: kuzu, koyun, keçi
bez: bez
ütü: ütü
barda: bardak (geliştirdi kelimeyi)
andata: anahtar
aka: ayak
bop: top (op’dan bop’a döndük.)
masa: masa
düstü: düştü
saat: saat
mate: market
ayya: ayakkabı
ko: kol
böbö: göbek
nada: yanak
mümü: burun
döz: göz
daş: saç (değişti)
dene: çene
dart: kart
doğurt: yoğurt
danak: yanak
önlü: önlük
peçete: peçete
nönüyo: dönüyor
taş: taş
ip: ip
açayam ma?: açıyım mı?
süt: süt
bezi: bilezik
Günler geçtikçe Yaprak’ın kelime dağarcığı gelişiyor. Ben de kelime havuzumuzu unutmadan not alayım istedim. Yaprak ne der, ne demek ister, işte listemiz:
ane – aneci: anne
baba: baba
dede: dede
anane : anneanne
ada: Eda
op : top
mama: mama
tu: su
ba: bardak
uz: üzüm
ama: üzüm dışındaki bütün meyveler
bak: bak
al:aı
üt: süt
et: et
aı : arı
av : köpek
mav: kedi
di: kedi
çi: çiş
cice: çiçek
aba: araba
bebe-bebi: bebek
pa: park
uç: uçak, her türlü uçan araç
göki: gözlük
a-ı: ayı
tey: teyp
avu: havlu
avu: yastık
da: saat
dudu: çikolata
aba: abla
ditti: gitti
ditti: bitti
meme: meme
cici: cici
aç: saç
ei: eldiven
ayo: alo
ba ba: bye bye
veve: deve
fi: fil
mö: inek
panto: pantolon
pama: parmak
be: bez
zzzzz: her türlü uçan canlı
do: domates
bö: böcek
dak dak: ördek
oda: oda
pis: pis
elbi: elbise
mom: balon
epi: ekmek
ayran: ayran
uyku: uyku
dit: git
Bu arada örneğin kitabını eline alıp teker teker sayfaları çevirirken bana sayfalarda gördüklerini anlatıyor, ben de onu dikkatle dinliyorum. Bazen sorular soruyorum, bazen de hiç sesimi çıkarmadan dediklerini çözmeye çalışıyorum. Yukarıdaki fotoğraf ise 29 Ağustos Cumartesi günü Kadıköy vapur iskelesinde çekildi. Kadıköy’e gidip yemek yedik, dönüş yolundayız …
Soru : 12 aylık bebeklerin zihinsel ve fiziksel gelişim süreci nasıldır ?
Cevap : Maddeler halinde sıralayacak olursak;
1. İlk adımlar
Bebek gelişimindeki bu en önemli geçiş bugün yarın gerçekleşecek. Sonunda bebeğiniz kendi başına ilk adımını atacak. ( Eğer ilk adım gerçekleşmezse üzülmeyin, bazı bebeklerin yürümesi birkaç hafta veya ay daha alabilir. ). Eğer bütün bebekler gibiyse, sizin küçüğünüzde parmaklarının ucunde ve ayakları dışa dönük atacak ilk adımlarını. Fotoğraf makinanız hep hazır olsun.
2. Yeni oyunlar
Bebeğiniz ana motor becerileri üzerine ( ör : başparmağı ile işaret parmağı ile objeleri tutabilmek ) ustalaşmanın sonrasında giderek daha büyük kas gruplarını çalıştırmaya başlayacak. Bu dönimde bazı bebekler iki ile beş dakika arasında sakin, konsantresyon gerektiren aktiviteler yapabilirken, sizin bebeğiniz daha gürültülü oyunları tercih edebilir.
Sizin çocuğunuz büyük ihtimalle birşeyleri itmenin, atmanın, herşeyi düşürmenin eğlenceli olduğunu düşünür. Size bir oyuncak verirken, onu geriye alabilir. Ayrıca oyuncaklarını büyük sepetlere koyup ardından sepeti devirerek oyuncaklarını etrafa saçmayı çok sever. Bu tip oyunlar için küp bloklar, kutular, biribirinin içine konulabilen oyuncaklar idealdir. Bu oyuncakların çarpıştığında çıkan seslere çocuğunuz bayılır.
3. Uyku zamanını kolaylaştırmak
Bebeklerin gündüz kestirmeleri ebeveynler dinlenmek ve enerji toplamak için en büyük lükstür. Ancak birinci yılını dolduran bebekler gündüz kestirmelerini reddetmeye başlayabilir. Sadece bu kadarla da kalmayıp, bebeğinizin gelişen özgür karakteri geceleri yatak zamanını da zorlaştırabilir.
Bu dönemde iyi kurgulanmış bir yatak zamanı rutini örneğin bir banyo veya masal okuma aktivitesi ve hafif bir kalsik müzik bebeğinizi rahatlatıp, uykuya hazırlayabilir. Bu rutinde ebeveynler görevleri paylaşabilirler. Siz banyo yaptırırken, eşiniz masal okuyabilir ardından siz bebeğinizi yatağına koyabilirsiniz ve zaman zaman eşinizle görevlerinizi değiştirebilirsiniz.Veya evinizde eğer bir bakıcınız var ise onu da bu rutinin bir parçası olarak aranıza alabilirsiniz. Böylece zaman içinde çocuğunuz bu rutini öğrenecek ve sizlere bağımlı olmaktan çıkacaktır.
4. Kaşık kullanmak
Bu ay itibariyle bebeğiniz kendisini bir kaşık yardımıyla beslemeye başlayabilir ama tabii ki bu beslenme mükemmel olmayacaktır. Kaşık kullanmak bebeğinizin el – göz koordinasyonunu geliştimede en iyi yollardan biridir. Her zaman hazırladığınız yemekten daha az tabağına koyun ve onu kaşıkla başbaşa bırakın, biraz etrafı batıracaktır ama bu çok da eğlenceli olabilir. Kameranızı hazırlayın.
5. Güle güle demek zor
Bebeğiniz sizden ayrılmak konusunda büyük sıkıntı yaşıyor olabilir. Bu çok doğal: sizi seviyor ve siz gidince üzülüyor
Bu üzüntüyü azaltabilmek için bakıcınızın daha erken gelmesini isteyin. Böylece bebeğinizin geçiş süresine adaptasyon için daha bol zamanı olacak. Bu arada ayrılırken bebeğinizle uzun uzun vedalaşmayın. Veda öpücüğünüz ardından ağlayacak olan bebeğiniz, siz ne kadar hızlı olursanız, gidişiniz ardından o kadar çabuk yatışacaktır.
Sürekli bebeğinizin etrafında olmazsanız, o da zaman içinde kendisini daha bağımsız hissedecektir. Tabii ki sizin her zaman etrafında olduğunuzu ve size güvenebileceğini de bilecektir. Örneğin o başka bir odada ise bırakın biraz yanlız kalsın.
Bebeğiniz artık bir yaşında. Bağışıklık ve sindirim sistemi gelişiyor, kuvvetleniyor.
Eğer ailenizde alerjik durumlar yaşanıyorsa bebeğinizi bir doktorun danışmanlığı ile yeni besinlerle tanıştırın ve özellikle aşağıda listelenmiş besinler ile 2-3 yaşına gelene kadar dikkatli olun.
Bebeğinizle tanıştırabileceğiniz ve onun damak tadına katabileceğiniz besinler ;
7. Dil hakkında daha çok öğrenmek
1 yaşına gelen bebeğinizin kelime haznesi “baba”, “dede”, “mama” gibi bir iki kelimeyi geçmemekte, bunlar dışında da çoğunlukla sanki yabancı bir dili konuşuyormuşcasına hecelemeler ve sesler çıkarmaktadır.
Şu an itibariyle bebeğiniz jest ve minikleriniz ile desteklediğiniz basit sorularınıza, talimatlarınıza tepki veriyor. Örneğin ağzınızı göstererek “Senin ağzın nerede?” veya ilgili objeyi göstererek “Bana arabanı verir misin?” gibi sorular, isteklerde bulunabilirsiniz. Bebeğiniz de size kendi yolu ile kafasını hayır şeklinde sallayarak veya farklı jestleri ile cevap verebilir.
Artık bebeğiniz kelimeleri anladığı için ona iyi alışkanlıklar öğretebilirsiniz. Ona “lütfen” ve “teşekkür ederim” in anlamlarını anlatmaya çalışın. Başlangıçta fazla tepki vermese, anlamasa bile ilerleyen dönemde hiç beklemediğiniz anda sizin lütfeninize yüreğinizi eritecek derecede olumlu cevaplar verebilir.
8. Objeleri isimlendirmek
Bebeğinizin objeler ve onların isimleri ile bağlantıları kurabilmesi için yardım etmek size bağlıdır. Siz ne kadar yardım ederseniz bebeğinizin kelime haznesi o kadar çabuk gelişir.
Bebeğiniz ile sürekli konuşun, objeleri etiketlendirin. Basamak çıkarken onları yüksek sesle sayın, manavın önünden geçerken meyve ve sebzeleri göstererek renkleri ile birlikte söyleyin. Bebeğinize resimli kitap okurken bildiği objeleri göstermesini isteyin.
Onun görüşüne başvurun: Ona kırmızı mı, mavi mi çorap giymek istediğini sorun. Veya arabası ile mi, küpleri ile mi oynamak istediğini sorun. Size cevap vermese bile bebeğiniz bu yolla kelimeleri ve sosyal bağlantıların ritmini öğrenir.
9. Bebeğinizin bir birey olduğunu unutmayın
Bütün bebekler birbirinden farklıdır ve herbirinin kendi gelişim süreci vardır. Bütün göstergeler şimdi olmasa bile yakında her bebeğin belirli gelişim evrelerinden geçtiğini işaretler. Eğer bebeğiniz prematüre doğdu ise, gelişim evrelerini biraz daha geç takip edeceğini sakın unutmayın. Eğer bebeğinizin gelişine dair cevaplandırmadığınız bir sorunuz var ise mutlaka doktorunuza başvurun.
Kaynak : Babycenter.com
Tags: 12 aylık bebek gelişimi, bebeklerde konuşma, bebeklerde yürüme
Soru : 11 aylık bebeklerin zihinsel ve fiziksel gelişim süreci nasıldır?
Cevap : Maddeler halinde sıralar isek :
1. Konuşma çabası
Bebeğinizin gelişimindeki en önemli adım iletişim kurma becerileridir. Kelimeler veya kelime benzeri sesler bebeğinizin ağzından bu ay itibariyle dökülmeye başlıyor ve bebeğiniz bu kelimeleri anlamlı bir şekilde de kullanabilmekte. Beyin gelişimi ilerledikçe, konuşma ve neden-sonuç ilişkisini kurma yeterliliğ de artıyor.
Onun dilini kullanma ve iki yönlü iletişim kurma becerisini, iyi bir dinleyici olarak ve ondan duyduğunuz seslere cevap vererek destekleyin. Hafıze yeteneğini geliştirmek için onunla , kayboldu-bulundu, cee-e gibi oyunlar onayın.
Bu dönemdeki bebekeler duydukları kendileri “baba”, “dede”, vs. gibi kelimeler söyleyebilmenin yanında sizden duydukları kelimelere ait sesleri taklit ederler. Onun söylediklerini anlıyormuş gibi davranın, cevap verin. Ayrıca sizin ona vereceğiniz “bana topu getirir misin?” veya “Lütfen kaşığını al” gibi talimatlarınız takip edebilirler. Talimatlarınızı jest ve mimikleriniz ile destekleyerek verin, örneğin topu gösterin. Sizi anlayıp anlamadığını onun beden hareketlerinden anlayabilirsiniz; kafasını “hayır” şeklinde sallayabilir. Ona basit sorular sorun. Örneğin ağzınızı işaret “Ağzın nerede?” diye sorun.
2. Kitaplar
Bebeğiniz bütük ihtimalle kitaplara bakmaktan çok hoşlanıyor ve sayfaları bir bir olmasa bile artık çevirebiliyor. Bebeğinize büyük resimli kitapları vermeyi tercih edin. Seçtiğiniz kitaplar günlük karşılaştığımız objeleri, canlıları, renkleri tanıtır nitelikte resimlere veya fotoğraflara sahip olsun.
3. Veda etmek
Bebeğiniz son aylarda büyük bir ihtimalle sizden ayrıldığı zamanlar büyük endişe yaşıyor. Bu çok doğal : Sizi çok seviyor, size güveniyor ve sizden ayrılınca gerginleşiyor.
Bu sıkıntıyı azaltmak için ayrılık anını mümkün olduğunca tatlı ama kısa tutun. Bebeğinizi gün içinde evde bakılmak üzere bıraktığınızda uzun uzun veda etmekten kaçının. Bebeğinizin gözyaşları siz ayrıldıktan kısa süre sonra dinecektir.
Bebeğinizi bol bol dolaştırarak onun kendini daha bağımsız hissetmesini sağlayabilirsiniz. Ama tabii ki sizin hep etrafında olduğunu bilmeli. Kısacası evde başka bir odaya gittiğinde onu takip etmeden önce birkaç dakika bekleyin. Eğer evin başka bir yerine siz gidiyorsanız, onu da çağırın. Ama sakın yanlız kaldığı için her ağladığında yanına koşturmayın.
4. Yardımcı olmasına yardım etmek
Bebeğiniz şu anda alıcı durumunda olduğu için ona yardım etmek fiilini öğretmenin iyi zamanı. Ona “teşekkür ederim” ve “lütfen” kelimelerinin alnamlarını kavrayabilecğei şekilde oyuncak toplama zamanlarını bir oyun haline getirebilirsiniz. Henüz pek birşey anlamayacak olsa da, başlamak için erken sayılmaz. Oyun sürecinizi parçalara bölün ve kelimeri mimik ve jestleriniz ile destekleyin.
5. Objeleri adlandırmak
Objeler ve isimleri ile bağlantı kurmaya başlamanın zamanı, siz ne kadar çok yaparsanız, bebeğiniz de aynı derece de hızlı kelimeleri kavrar.
Bebeğinizle konuşmaya ve objeleri etiketlendirmeye devam edin. Merdiven çıkarken basamakları sayın, meyvelerin renklerini ve isimlerini söyleyin. Manav yanından geçerken sebzeleri göstererek isimlerini söyleyin. Bebeğinize resimli kitap okuyun ve kitaptaki objeleri gösterek isimlerini söyleyin.
Bazen de onun görüşlerini alın : ona kırmızı mı, mavi mi çorabı giymek istediğini veya küplerle mi yoksa halkalar ile mi oynamak istediğini sorun. Ona sadece hemen yanında bulunan iki seçenek verin. Size cevap vermeyebilir ama bakarsınız sizi şaşırtadabilir.
6. İlk adımlar
Eğer bebeğiniz halen yürümüyorsa, ilk bağımsız adımlarını atması yakındır. ( Eğer atmaz ise üzülmeyin, endişelenmeyin. Bazı normal bebekler 16-17. aylarına kadar yürümezler.
Bebeğinizin yanına dizüstü eğilip ellerinden tutarak ona destek verebilirsiniz. Her bebek gibi sizin bebeğiniz de ilk zamanlar dengesini sağlayabilmek için dizlerini bükecek, ayağı dışa dönecek, boşta kalan kolunu açacaktır.
Her zamanki gibi bu egzersizleri yumuşak zeminde yapınn. Çocuk koruma yöntemlerini takip edin. En önemlisi de fotoğraf makinanizi hep hazırda tutun. !
7. Emziğe veda
Siz bebeğinizn en baştan beri beraber büyüdüğü emziğini elinden almak zalimce gelebilir ama uzmanlar bu dönemin emzikten ayrılmak için en iyi zaman olduğunu söylemektedir.
Bebek emziği ne kadar uzun süre kullanırsa ondan ayrılması da bir o kadar güçleşir. Bu ayrılığın bir diğer önemli nedeni ise bebeğinizin konuşmaya başlamasını desteklemektir. Ağzında birşey olan bebeklerin kelimeleri konuşması beklenemez.
Emzikten ayrılış zordur. İlk başta gün içindeki kullanımı kısıtlayın. Ardından gece kullanımını tümüyle kesin. Ayrıca emziğine karşılık ona bir oyuncak vererek bebeğiniz ile değiş tokuş yapabilirsiniz.
8. Oynayacak yeni arkadaşlar
Bu aralar bebeğiniz ana motor becerilerden ( ör: iki parmağını kullanarak birşey tutmak) daha ustalaşmış, daha büyük kas gruplarını kullanmasını gerektiren hareketlere geçiyor. Bazı bebekler iki ile beş dakika arası sakin aktivitelere oyunlara dikkatlerini verebilirler.
Bebeğiniz muhtemelen birşeylere vurmayı, itmeyi, birşeyleri yıkmayı eğlenceli buluyor. Size bir oyuncak verip sonra da geri almayı veya oyuncaklarını büyük kamyonunun arkasına koyup sonra da onları boşaltmayı seviyor. Bu tip oyunlar bloklarlar ve birbirine geçebilen oyuncaklarla çok iyi gider.Bu oyuncakların birbirlerine değdikçe çıkardıkları sesler bebeğinizin çok hoşuna gider.
9. Bebeğinizin bir birey olduğunu unutmayın
Bütün bebekler birbirinden farklıdır ve herbirinin kendi gelişim süreci vardır. Bütün göstergeler şimdi olmasa bile yakında her bebeğin belirli gelişim evrelerinden geçtiğini işaretler. Eğer bebeğiniz prematüre doğdu ise, gelişim evrelerini biraz daha geç takip edeceğini sakın unutmayın. Eğer bebeğinizin gelişine dair cevaplandırmadığınız bir sorunuz var ise mutlaka doktorunuza başvurun.
Kaynak : Babycenter.com
Tags: 11 aylık bebek gelişimi, bebeklerde konuşma, bebeklerde yürüme, Emzik bırakmak
Yazılarımıza Gelen Son Yorumlar